Święty Bawo
Wstęp
Święty Bawo, znany również jako Allowin, to postać o niezwykłej biografii, która przeszła do historii jako jeden z najważniejszych belgijskich świętych Kościoła katolickiego i prawosławnego. Urodził się około 589 roku w Hesbaye, wówczas terenie dzisiejszej Belgii. Jego życie, będące przykładem nawrócenia i pokuty, przyciąga uwagę zarówno wiernych, jak i historyków. Święty Bawo stał się patronem sokolników oraz miast, a jego kult przetrwał wieki, będąc inspiracją dla wielu pokoleń. W niniejszym artykule przyjrzymy się żywotowi, kultowi oraz znaczeniu świętego Bawona w historii Kościoła.
Żywot świętego Bawona
Święty Bawo urodził się w rodzinie van Haspengouw i przez długi czas prowadził życie pełne rozrzutności i beztroski. Jego młodość nie była przykładem pobożności; zamiast tego charakteryzowała się hulaszczym stylem życia, który odzwierciedlał ówczesne standardy materializmu. Ożenił się i doczekał się córki, Agletrudis. Jednak po tragicznej śmierci żony Bawo, w obliczu straty bliskiej osoby oraz pod wpływem głębokiej pobożności córki, zaczął poszukiwać sensu życia.
W tym czasie usłyszał kazanie wygłoszone przez mnicha Amandusa, które zmieniło jego podejście do życia. Zainspirowany naukami Amandusa, postanowił sprzedać swoje posiadłości i przeznaczyć pieniądze na budowę klasztoru w Gandawie, gdzie osiedlił się jako mnich benedyktyński. To właśnie tam zaczął głosić słowo Boże, współpracując z Amandusem. Po pewnym czasie zechciał jednak spędzić resztę swojego życia w odosobnieniu jako pustelnik.
Bawo osiedlił się najpierw w wydrążonym pniu drzewa, a następnie zbudował lepiankę w pobliskim lesie. Jego życie w pustelni było surowe – żywił się warzywami i wodą. Zmarł śmiercią naturalną 1 października roku 653 lub 654. Jego ciało pochowano w klasztorze w Gandawie, który obecnie nosi jego imię – klasztor św. Bawona (Sint-Baafsabdij). W czasie jego pogrzebu miało miejsce niezwykłe zdarzenie – opętana przez diabła kobieta dotknęła jego ciała i została uzdrowiona.
Kult świętego Bawona
Kult świętego Bawona ma swoje korzenie głęboko osadzone w historii Kościoła katolickiego. Chociaż nie jest dokładnie znana data jego kanonizacji, przypuszcza się, że mógł zostać ogłoszony świętym w latach 680 lub 1010. Jego wspomnienie liturgiczne jest obchodzone 1 października zarówno w Kościele katolickim, jak i prawosławnym.
W Cerkwi prawosławnej kult świętego Bawona nie jest tak silny jak w katolicyzmie. Wyznawcy prawosławia wspominają go 1 października według kalendarza juliańskiego, co odpowiada 14 października według kalendarza gregoriańskiego między rokiem 1901 a 2100.
Patronat i legendy
Święty Bawo jest patronem sokolników oraz diecezji w Gandawie. Szczególnie mocno czczony jest w Haarlemie, gdzie uznawany jest za wybawcę miasta. Legenda głosi, że podczas oblężenia Haarlemu w 1268 roku ukazał się on mieszkańcom na niebie z mieczem w prawej ręce i sokołem w lewej. To zjawisko wystraszyło oblegających miasto przeciwników, którzy natychmiast uciekli. Mieszkańcy Haarlemu uznali to za znak i przyjęli Bawona na swojego patrona.
Sama postać świętego jest otoczona licznymi legendami, które wzbogacają jego kult. Jedna z nich dotyczy oskarżenia o kradzież białego sokoła – ptaka uważanego za symbol niewinności. W momencie wykonania wyroku nad Bawonem nadleciał biały sokół i usiadł na szubienicy. To wydarzenie zostało uznane przez samego świętego za znak od Boga potwierdzający jego niewinność.
Ikonografia świętego Bawona
Ikonografia świętego Bawona przedstawia go zazwyczaj jako pustelnika żyjącego w ascezie. Często ukazywany jest w wydrążonym drzewie lub obok dużego kamienia, który codziennie nosił ze sobą jako formę umartwienia podczas drogi na mszę. Jego atrybutami są miecz, mała waga oraz sokół – symbol niewinności oraz związanych z nim legend.
Artystyczne przedstawienia świętego Bawona można znaleźć nie tylko w kościołach katolickich czy prawosławnych, ale także w różnych dziełach sztuki na przestrzeni wieków. Ikony oraz obrazy często ukazują go jako osobę pełną pokoju i skromności, co odzwierciedla jego duchową przemianę oraz oddanie dla Boga.
Kościoły pw. świętego Bawona
Wiele kościołów na całym świecie nosi imię świętego Bawona, co świadczy o jego znaczeniu dla wiernych. Najbardziej znane z nich to:
- Katedra św. Bawona w Gandawie (Sint-Baafskathedraal)
- Kościół św. Bawona w Haarlemie (Sint-Bavokerk)
- Bazylika św. Bawona w Haarlemie (Kathedraal St. Bavo)
- Kościół św. Bawona w Heemstede
- Kościół św. Bawona w Mishawana (w USA)
Zakończenie
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).