Sojuz T-15
Wstęp
Sojuz T-15 to jedna z najważniejszych misji kosmicznych w historii radzieckiego programu załogowego. Ta wyprawa, która miała miejsce w 1986 roku, była nie tylko ostatnią ekspedycją na stację kosmiczną Salut 7, ale również pierwszą misją, która odwiedziła nowo wybudowaną stację Mir. Sojuz T-15 był wyjątkowy, ponieważ jako pierwsza załogowa misja odwiedził dwie stacje kosmiczne podczas jednego pobytu na orbicie. W artykule tym przyjrzymy się szczegółom tej misji, jej celom oraz wyzwaniom, jakie napotkała załoga podczas swoich działań w przestrzeni kosmicznej.
Przygotowania do misji
Przygotowania do misji Sojuz T-15 rozpoczęły się z dużym wyprzedzeniem. Zespół techniczny i naukowy intensywnie pracował nad każdym aspektem wyprawy, aby zapewnić jej bezpieczeństwo i powodzenie. Kapsuła Sojuz została starannie przystosowana do wymagań nowej stacji Mir oraz do zadań, które miały zostać zrealizowane na Salut 7. W dniu startu, 5 maja 1986 roku, kapsuła bez problemów dotarła na orbitę i rozpoczęła swoją podróż.
Aby ułatwić przelot pomiędzy stacjami, na krótko przed startem Mir obniżył swoją orbitę o 13 kilometrów. Dzięki temu skrócono dystans do Salut 7, co pozwoliło zaoszczędzić cenne paliwo. Załoga Sojuza T-15 zabrała ze sobą nie tylko niezbędne wyposażenie i przyrządy naukowe, ale także przedmioty osobiste oraz rośliny hodowane na Mirze. Cała operacja przelotu między stacjami zajęła 29 godzin.
Eksperymenty na Salut 7
Po dotarciu na Salut 7, załoga musiała dokończyć eksperymenty pozostawione przez poprzednią misję. Przypomnijmy, że wcześniejsza załoga musiała wrócić na Ziemię w trybie awaryjnym z powodu choroby dowódcy. Kosmonauci z Sojuz T-15 zmuszeni byli do wykonania szeregu testów oraz badań, które były konieczne dla realizacji programu Mir.
W dniu 28 maja 1986 roku przeprowadzono pierwszy spacer kosmiczny, który miał na celu odzyskanie eksperymentów wystawionych na działanie otwartej przestrzeni kosmicznej oraz przetestowanie działania nowej kratownicy konstrukcyjnej. Kratownica wysunęła się na długość 15 metrów w ciągu kilku minut, a następnie została zwinięta z powrotem. Spacer trwał 3 godziny i 50 minut.
Kolejny spacer odbył się 31 maja 1986 roku. Kosmonauci Leonid Kizim i Władimir Sołowjow przymocowali przyrządy pomiarowe do zwiniętej kratownicy i rozwinęli ją ponownie w celu wypróbowania jej sztywności. Podczas tego spaceru testowano również spawanie w otwartej przestrzeni kosmicznej. Całość prac zajęła im pięć godzin.
Podróż na stację Mir
25 czerwca 1986 roku kapsuła Sojuz T-15 odłączyła się od Salut 7 i rozpoczęła podróż na stację Mir. W trakcie przelotu załoga zabrała ze sobą około dwudziestu urządzeń o łącznej wadze od 350 do 400 kilogramów. Działania te miały kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju badań prowadzonych na nowej stacji.
Między 19 a 22 sierpnia 1986 roku Salut 7 został wyniesiony przez silniki zacumowanego pojazdu Kosmos 1686 na rekordowo wysoką orbitę o średniej wysokości 475 km. Celem tej operacji było opóźnienie wejścia stacji w atmosferę Ziemi. Niestety opór powietrza spowodował, że stacja weszła w atmosferę nad Ameryką Południową pięćdziesiąt cztery miesiące później, a fragmenty zarówno stacji, jak i pojazdu Kosmos 1686 zostały odnalezione w Argentynie.
Dokowanie do stacji Mir
Pierwotnie planowano zacumować kapsułę Sojuz T-15 do przedniego portu stacji Mir, pozostawiając tylny port dla innych pojazdów dostawczych Progress. Jednak Sojuz T-15 był wyposażony w starszy system dokowania Igła zamiast nowoczesnego systemu Kurs używanego przez przedni port stacji. Aby sprostać temu wyzwaniu, kosmonauci zdecydowali się podejść do stacji od tyłu na odległość 200 metrów przy użyciu systemu Igła.
Następnie ręcznie zadokowali do portu przedniego Miru, wykorzystując ręczne dalmierze laserowe – urządzenia wykorzystywane wcześniej przez załogę Sojuza T-13 podczas dokowania do uszkodzonej stacji Salut 7 w roku poprzednim.
Rekordy i osiągnięcia
Misja Sojuz T-15 przyniosła wiele osiągnięć i rekordów w dziedzinie astronautyki. Dnia 3 lipca Leonid Kizim pobił rekord Walerija Riumina dotyczący całkowitego czasu przebywania w przestrzeni kosmicznej. Dodatkowo, 6 lipca Kizim jako pierwszy człowiek obchodził pełny rok swojego pobytu w orbicie.
Dzięki tej misji oraz innym podobnym wyprawom radziecki program kosmiczny znacznie poszerzył swoje możliwości badawcze i technologiczne. Eksperymenty przeprowadzone podczas pobytów na obu stacjach dostarczyły cennych informacji dotyczących długoterminowego pobytu ludzi w przestrzeni kosmicznej oraz wpływu mikrogravitacji na organizm ludzki.
Zakończenie
Sojuz T-15 to przykład niezwykle ważnej misji w historii podboju kosmosu. Jej unikalne osiągnięcia i doświadczenia zdobyte przez załogę miały istotny wpływ na rozwój programów kosmicznych nie tylko w ZSRR, ale także na całym świecie. W miarę postępu
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).